U Bì Buồng Trứng Có Phát Hiện Qua Siêu Âm Phụ Khoa Không?

U bì buồng trứng là một dạng u lành tính thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, còn được gọi là u quái buồng trứng. Khối u hình thành từ các tế bào mầm của buồng trứng và có thể chứa nhiều loại mô khác nhau như tóc, da, răng, thậm chí cả mô xương. Phần lớn u bì trong buồng trứng phát triển âm thầm, ít gây triệu chứng rõ rệt nên nhiều người chỉ phát hiện tình cờ khi siêu âm phụ khoa định kỳ. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, khối u bì buồng trứng có thể lớn dần, gây đau bụng dưới, rối loạn kinh nguyệt hoặc biến chứng xoắn buồng trứng nguy hiểm. Dù đa số lành tính, việc thăm khám và theo dõi đúng cách đóng vai trò quan trọng để bảo vệ sức khỏe sinh sản và phòng ngừa rủi ro không mong muốn. Cùng Dr Hoa Siêu Âm tìm hiểu rõ hơn qua bài viết dưới đây.

1. Tổng quan về u bì buồng trứng.

U bì buồng trứng còn gọi là u nang bì buồng trứng hoặc u quái buồng trứng. Một loại u nang lành tính thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. U này phát triển từ các tế bào mầm trong buồng trứng và có thể chứa nhiều loại mô khác nhau như tóc, da, mỡ, thậm chí cả xương, răng... Đa số u bì trong buồng trứng phát triển chậm, kích thước dao động từ vài centimet đến hơn 10cm nếu không được phát hiện sớm. Dạng u nang bì buồng trứng này hiếm khi tiến triển thành ác tính, đa phần là khối u lành. Tuy vậy, nếu không được theo dõi và xử lý đúng thời điểm, u nang bì buồng trứng vẫn có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm, tác động tiêu cực đến sức khỏe sinh sản của phụ nữ như xoắn buồng trứng hoặc trong một số trường hợp rất hiếm có thể chuyển biến ác tính. [caption id="attachment_2301" align="aligncenter" width="639"] Hình ảnh u bì buồng trứng có thể chứa nhiều loại mô khác nhau như tóc, da, mỡ...[/caption] U nang bì buồng trứng vốn là khối u lành tính, không thuộc nhóm ung thư. Tuy nhiên, nếu không được siêu âm phụ khoa để phát hiện sớm và kiểm soát kịp thời, khối u có thể tăng kích thước, tiềm ẩn nguy cơ biến chứng, thậm chí trong những trường hợp hiếm gặp có thể chuyển dạng ác tính, vì vậy cần được theo dõi chặt chẽ.

2. Dấu hiệu nhận biết và triệu chứng của u bì buồng trứng.

Dấu hiệu U bì buồng trứng thường được phát hiện tình cờ khi siêu âm phụ khoa kiểm tra sức khỏe, không triệu chứng khi u quái trong buồng trứng kích thước còn nhỏ. [caption id="attachment_2302" align="aligncenter" width="960"] U bì buồng trứng ở hình siêu âm này – khối echo hỗn hợp, giới hạn rõ bên trong phần lớn echo dày có bóng lưng dơ.[/caption]

• Đau vùng bụng dưới hoặc vùng chậu: Đây là triệu chứng hay gặp khi khối u bì buồng trứng lớn dần và chèn ép các cơ quan xung quanh. Cơn đau có thể âm ỉ hoặc theo từng đợt, tập trung ở bụng dưới, đôi khi lan ra sau lưng hoặc xuống đùi, kèm cảm giác nặng bụng, khó chịu.

• Rối loạn kinh nguyệt: Sự hiện diện của khối u bì buồng trứng hoặc u quái buồng trứng có thể ảnh hưởng đến hoạt động của buồng trứng, làm chu kỳ kinh thay đổi bất thường. Một số người có kinh thưa hơn, kéo dài hơn hoặc ngược lại, chu kỳ ngắn và ra kinh nhiều lần hơn bình thường.

• Cảm giác căng tức vùng chậu: Khi u quái buồng trứng phát triển lớn, người bệnh có thể thấy bụng dưới luôn trong trạng thái đầy, căng hoặc bị đè nặng, gây bất tiện trong sinh hoạt hằng ngày.

• Đau khi quan hệ: Khối u bì buồng trứng tạo áp lực lên cơ quan sinh sản có thể khiến phụ nữ cảm thấy đau hoặc khó chịu trong lúc giao hợp.

• Dấu hiệu nguy hiểm khác: Nếu u bì buồng trứng bị vỡ hoặc xoắn, cơn đau thường xuất hiện đột ngột và dữ dội, có thể kèm buồn nôn, nôn ói hoặc sốt. Đây là tình trạng cần được cấp cứu và xử trí y tế kịp thời.

[caption id="attachment_2300" align="aligncenter" width="960"] Lưu ý u bì buồng trứng đôi khi bỏ sót trong siêu âm - khối echo hỗn hợp, giới hạn rõ bên trong phần lớn echo dày có bóng lưng dơ gần giống khí trong quai ruột.[/caption]

3. Nguyên nhân gây ra u bì buồng trứng.

Nguyên nhân hình thành u bì buồng trứng hiện vẫn chưa được xác định chính xác. Tuy vậy, nhiều nghiên cứu cho rằng loại u bì buồng trứng hoặc u quái buồng trứng này bắt nguồn từ các tế bào mầm trong giai đoạn bào thai. Nếu quá trình biệt hóa của những tế bào này diễn ra không hoàn chỉnh, chúng có thể tạo nên các mô và cấu trúc bất thường bên trong khối u. [caption id="attachment_2298" align="aligncenter" width="639"] Đau bụng dưới do u bì buồng trứng gây triệu chứng.[/caption] U bì buồng trứng (u quái buồng trứng) hình thành do sự phát triển bất thường của các tế bào mầm ngay từ khi sinh ra, có khả năng biệt hóa thành mô da, tóc, răng, thần kinh. Các yếu tố nguy cơ bao gồm rối loạn nội tiết (dư thừa HCG/LH), lạc nội mạc tử cung, viêm nhiễm vùng chậu, hoặc tiền sử bệnh lý buồng trứng. Một số nguyên nhân gây ra u bì buồng trứng thường được ghi nhận gồm:

• Nguồn gốc bẩm sinh (Chính): Các tế bào mầm có từ trước khi chào đời phát triển sai lệch thành các loại mô trưởng thành như da, tóc, tuyến bã, răng bên trong buồng trứng.

• Rối loạn nội tiết tố: Sự mất cân bằng hormone (estrogen, progesterone) hoặc dư thừa HCG, LH kích thích buồng trứng tạo nang và làm khối u bì ở buồng trứng phát triển nhanh.

• Bệnh lý phụ khoa: Lạc nội mạc tử cung (tế bào nội mạc gắn vào buồng trứng) hoặc nhiễm trùng nặng vùng chậu lan sang buồng trứng.

• Yếu tố nguy cơ khác: Nang trứng không hấp thụ được chất lỏng, mạch máu nang vỡ gây xuất huyết, hoặc tiền sử gia đình/cá nhân đã từng mắc u nang.

4. Cách thức chẩn đoán u bì buồng trứng.

Do u bì buồng trứng thường diễn tiến âm thầm và ít biểu hiện rõ ràng, việc chẩn đoán chủ yếu dựa vào các kỹ thuật cận lâm sàng sau: [caption id="attachment_2304" align="aligncenter" width="960"] Phần đặc, phần nang trong u bì buồng trứng.[/caption] [caption id="attachment_2303" align="aligncenter" width="960"] Hình ảnh u bì buồng trứng không tín hiệu Doppler.[/caption] [caption id="attachment_2299" align="aligncenter" width="960"] Đo kích thước u bì buồng trứng.[/caption]

• Siêu âm phụ khoa

  Siêu âm phụ khoa qua đường bụng hoặc siêu âm đầu dò âm đạo là phương pháp phổ biến và dễ thực hiện, chi phí thấp và cho ra kết quả nhanh chóng. Hình ảnh siêu âm cho ra cấu trúc nang hỗn hợp, phần nang dịch echo kém có thể thấy những sợi echo dày sáng (sợi tóc), phần đặc echo dày sáng gồm white ball (nút bì) hoặc echo dày có bóng lưng (như răng, xương), ... nhận diện trực quan chẩn đoán. Kỹ thuật siêu âm này giúp phát hiện khối u nang bì buồng trứng, đánh giá kích thước, đặc điểm cấu trúc cũng như tính chất của nang, từ đó hỗ trợ nhận định mức độ nguy cơ.

• CT hoặc MRI, nội soi

  Trong những trường hợp khối u quái buồng trứng có đặc điểm phức tạp hoặc nghi ngờ ác tính, bác sĩ có thể chỉ định chụp CT hay MRI để quan sát rõ hơn về vị trí, kích thước và mối liên quan với các mô xung quanh. Phẫu thuật nội soi cũng được áp dụng nhằm quan sát trực tiếp tổn thương và lấy mẫu mô phục vụ sinh thiết khi cần thiết.

• Xét nghiệm

  Một số xét nghiệm máu có thể được thực hiện, đặc biệt liên quan đến nhóm u tế bào mầm (như AFP, beta hCG, CA-125). Những chỉ số này giúp phân biệt u bì buồng trứng với các dạng u buồng trứng khác, nhất là khi cần loại trừ khả năng ác tính.

Xem thêm: Siêu Âm Sản Phụ Khoa Là Gì? Tìm Hiểu Về Siêu Âm Sản Phụ Khoa.

5. Cách phòng ngừa u nang bì buồng trứng.

Với u nang bì buồng trứng, hiện nay chưa có biện pháp nào có thể ngăn ngừa tuyệt đối. Nguyên nhân hình thành còn chưa được xác định rõ ràng nên việc chủ động phòng tránh hoàn toàn là điều không dễ thực hiện. [caption id="attachment_2305" align="aligncenter" width="639"] U bì buồng trứng hầu như không có dấu hiệu đặc trưng ở giai đoạn đầu.[/caption] Đây là bệnh lý tiến triển âm thầm, hầu như không có dấu hiệu đặc trưng ở giai đoạn đầu. Vì vậy, phụ nữ nên duy trì thói quen khám siêu âm phụ khoa định kỳ khoảng 6 tháng/ lần để phát hiện sớm những bất thường. Việc kiểm tra đều đặn không chỉ giúp theo dõi u bì buồng trứng mà còn hỗ trợ tầm soát nhiều bệnh lý phụ khoa khác. Nếu xuất hiện rối loạn kinh nguyệt, đau vùng chậu hoặc bất kỳ biểu hiện khác thường nào, bạn nên đi khám siêu âm phụ khoa sớm để được đánh giá kịp thời. Ngoài ra, xây dựng lối sống khoa học cũng đóng vai trò quan trọng: ăn uống cân đối, bổ sung đầy đủ dưỡng chất, duy trì vận động thường xuyên và giữ tinh thần thoải mái sẽ góp phần nâng cao sức đề kháng và bảo vệ sức khỏe sinh sản. Nhìn chung, u bì buồng trứng đa số là lành tính và không đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Tuy nhiên, nếu chủ quan, khối u vẫn có thể gây biến chứng hoặc ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hằng ngày, vì vậy việc theo dõi và chăm sóc sức khỏe đúng cách là điều cần thiết.

6. Kết luận.

Tóm lại u bì buồng trứng là một dạng u nang buồng trứng thường gặp, đa số thuộc nhóm lành tính và phát triển chậm. Bệnh hình thành từ tế bào mầm, có thể chứa nhiều thành phần như tóc, bã nhờn hoặc mô khác bên trong khối u. Điểm đáng lưu ý là u bì ở buồng trứng thường tiến triển âm thầm, ít biểu hiện rõ ràng ở giai đoạn đầu nên dễ bị bỏ sót nếu không siêu âm phụ khoa thăm khám định kỳ. Mặc dù phần lớn trường hợp không nguy hiểm đến tính mạng, u bì buồng trứng hay (u quái buồng trứng) vẫn có thể gây biến chứng như xoắn buồng trứng, vỡ nang hoặc ảnh hưởng đến khả năng sinh sản nếu kích thước lớn. Vì vậy, việc phát hiện sớm thông qua siêu âm phụ khoa và làm đúng như lời khuyên của bác sĩ đóng vai trò rất quan trọng. Chủ động chăm sóc sức khỏe sinh sản, duy trì lối sống lành mạnh và khám siêu âm phụ khoa định kỳ chính là cách thiết thực giúp phụ nữ bảo vệ bản thân trước bệnh u quái ở buồng trứng này cũng như nhiều vấn đề phụ khoa khác. https://drhoasieuam.com/u-bi-buong-trung-co-phat-hien-qua-sieu-am-phu-khoa/?feed_id=507&_unique_id=69a66ed062973