Bướu Sợi Tuyến: Nguyên Nhân, Triệu Chứng Và Chẩn Đoán Một Trường Hợp Thực Tế

Bướu sợi tuyến là một dạng tăng sinh tế bào lành tính ở tuyến vú, thường xảy ra ở phụ nữ trẻ tuổi, phổ biến 18 – 40 tuổi. Chiếm khoảng 30% các bệnh lý tuyến vú và khoảng 15 – 25% các khối u ở vú. Tuy ít khi trở thành ung thư nhưng các bướu sợi tuyến này vẫn có khả năng ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như tâm sinh lý của bệnh nhân.
Vậy bướu sợi tuyến ở vú có gây đau không? Nguyên nhân do đâu, các triệu chứng liên quan và biện pháp chẩn đoán bướu sợi tuyến ra sao? Hãy cùng Dr Hoa Siêu Âm tìm hiểu sâu hơn qua bài viết sau nhé.

1. Bướu sợi tuyến ở vú là gì?

Bướu sợi tuyến là một dạng khối u lành tính ở vú, không liên quan đến ung thư và thường không gây đau. Khối u này thường xuất hiện ở một hoặc hai bên vú, có cấu trúc đặc, không chứa dịch. Đây là một dạng u vú lành tính khá phổ biến ở phụ nữ trong độ tuổi từ 18–40, tuy nhiên vẫn có thể gặp ở nhiều độ tuổi khác nhau. Sau giai đoạn mãn kinh, bướu sợi tuyến thường có xu hướng teo nhỏ dần nên ít gặp hơn ở phụ nữ lớn tuổi. Hình ảnh siêu âm bướu sợi tuyến điển hình và rõ đẹp. Hình ảnh siêu âm bướu sợi tuyến điển hình và rõ đẹp.
 Về đặc điểm qua hình ảnh siêu âm tuyến vú, bướu sợi tuyến có dạng tròn hoặc hình bầu dục, cấu tạo từ cả mô tuyến và mô đệm của vú. Đôi khi dạng khối bờ đa cung lớn, giới hạn rõ, bờ đều, bóng lưng bên, tăng âm sau. Khối u thường nằm ngay dưới da, có ranh giới rõ ràng, sờ vào thấy chắc, đàn hồi tốt và có thể di động dễ dàng. Kích thước của bướu có thể thay đổi theo thời gian, tùy thuộc vào yếu tố nội tiết của cơ thể. Bướu sợi tuyến ở vú thường lành tính, không liên quan đến ung thư. Chính vì vậy, khi được bác sĩ chỉ định theo dõi mà không cần điều trị thì bạn cũng không nên lo lắng mà chỉ cần theo dõi, đi siêu âm tuyến vú, tái khám định kì theo chỉ định bác sĩ.

2. Nguyên nhân gây ra bướu sợi tuyến.

Cho đến nay, nguyên nhân gây bướu sợi tuyến ở vú vẫn chưa được xác định hoàn toàn rõ ràng. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu cho thấy tình trạng này có liên quan mật thiết đến yếu tố nội tiết, đặc biệt là hormone estrogen. Sự tăng nhạy cảm của mô tuyến vú với estrogen có thể kích thích tăng sinh mô, từ đó hình thành khối u lành tính. Bướu sợi tuyến thường phát triển mạnh trong giai đoạn mang thai – khi nồng độ hormone sinh dục nữ tăng cao, và có xu hướng thu nhỏ sau mãn kinh. Điều này càng củng cố vai trò quan trọng của nội tiết tố trong cơ chế hình thành bệnh. Ngoài ra, phụ nữ sử dụng thuốc tránh thai đường uống từ sớm (trước 20 tuổi) cũng được ghi nhận có nguy cơ cao hơn so với bình thường.
  • Yếu tố nội tiết:
Bướu sợi tuyến hình thành từ sự tăng sinh của cả mô đệm và mô biểu mô trong tuyến vú. Các mô này chứa nhiều thụ thể nhạy cảm với estrogen và progesterone. Khi nồng độ hormone thay đổi, đặc biệt trong thai kỳ hoặc các giai đoạn rối loạn nội tiết, các tế bào này có thể phát triển quá mức, dẫn đến hình thành khối u.
  • Yếu tố di truyền:
Bên cạnh nội tiết, yếu tố di truyền cũng được xem là một phần trong cơ chế bệnh sinh. Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng gen MED12 (Mediator complex subunit 12) có thể liên quan đến sự phát triển của bướu sợi tuyến. Đây là gen nằm trên nhiễm sắc thể X, đóng vai trò điều hòa hoạt động phiên mã của nhiều gen trong cơ thể. Khám, siêu âm tuyến vú kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm những bất thường ở vú. Khám, siêu âm tuyến vú kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm những bất thường ở vú. 
Đáng chú ý, các đột biến soma tại exon 2 của gen MED12 được phát hiện với tỷ lệ cao trong các khối u vú lành tính, trong đó có khoảng 60% trường hợp bướu sợi tuyến. Những đột biến này không mang tính di truyền mà chỉ xuất hiện tại mô u, góp phần thúc đẩy sự tăng sinh bất thường của tế bào.

3. Trường hợp bướu sợi tuyến điển hình qua siêu âm tuyến vú.

Bệnh nhân nữ siêu âm tuyến vú khám sức khỏe định kỳ, không triệu chứng. Siêu âm tuyến vú có vài điều đáng ngẫm:
  • Đầu năm 2021: Siêu âm vú bình thường.
  • Đầu năm 2022: Siêu âm vú phát hiện u vú kích thước d= 1A, xếp BIRADS 3, nghĩ là bướu sợi tuyến.
  • Đầu năm 2023: Siêu âm tuyến vú, khối u năm trước vẫn xếp BIRADS 3, nhưng tăng kích thước gấp đôi d= 2A, nên đề nghị sinh thiết và kết quả tế bào học là bướu sợi tuyến.
  • Đầu năm 2024: Siêu âm tuyến vú vẫn u như cũ và không tăng kích thước d= 2A.
  • Đầu năm 2025: Siêu âm vú, u vú như cũ, không tăng kích thước d= 2A sau 2 năm nhưng với bác sỹ năm 2025 đánh giá BIRADS 4A, đề nghị sinh thiết lại. Có nên sinh thiết lại không ạ?
Hình ảnh siêu âm tuyến vú bướu sợi tuyến. Hình ảnh siêu âm tuyến vú bướu sợi tuyến.
 Nhìn lại 3 kết quả siêu âm tuyến vú của các năm gần đây 2025, 2024, 2023 kích thước u không tăng và bằng nhau d= 2A. Đồng thời, năm 2023 đã sinh thiết ra bướu sợi tuyến, phù hợp đặc điểm của bướu sợi tuyến, u lành tính và chậm lớn. 
 Tuy nhiên, câu hỏi được đặt ra là tại sao đầu năm 2022 phát hiện ra u d=1A và một năm sau tăng gấp đôi d=2A? KHÔNG RÕ LÝ DO! Bướu sợi tuyến ở phụ nữ trẻ tuổi phần lớn bị chi phối bởi nội tiết tố nữ, có xu hướng tăng kích thước khi lượng hormone sinh dục nữ tăng... Đồng thời, các yếu tố môi trường có thể làm rối loạn hệ thống nội tiết tố nữ, ảnh hưởng đến sự cân bằng của hormone nữ. Hồi cứu thời điểm giữa cuối năm 2021 và năm 2022 khả năng trải qua dịch Covid-19, công việc khó khăn thời điểm đó...ảnh hưởng chăng??? TÓM LẠI: Ba năm gần đây khối u không tăng kích thước và có bằng chứng sinh thiết ra bướu sợi tuyến thì vẫn nghĩ nó là bướu sợi tuyến. Chỉ giai đoạn mới phát hiện u và tăng nhanh một năm ngay sau đó nghĩ nhiều khả năng rối loạn hệ thống nội tiết nữ tạm thời ở thời điểm đó.

4. Triệu chứng của bướu sợi tuyến.

Triệu chứng bướu sợi tuyến thường không điển hình và dễ bị bỏ qua do đây là khối u lành tính. Phần lớn trường hợp được phát hiện tình cờ khi tự khám vú hoặc trong quá trình siêu âm tuyến vú, khám sức khỏe định kỳ. Hình ảnh siêu âm bướu sợi tuyến có cấu trúc sợi trong u. Hình ảnh siêu âm bướu sợi tuyến có cấu trúc sợi trong u.
 Dấu hiệu thường gặp nhất là xuất hiện một khối u ở vú với các đặc điểm khá điển hình. Khối u thường có dạng tròn hoặc bầu dục, bờ rõ ràng, sờ vào thấy chắc và có độ đàn hồi tốt. Khi dùng tay ấn nhẹ, khối u có thể di chuyển linh hoạt dưới da, không dính vào các mô xung quanh. Đặc điểm khối u
  • Kích thước dao động từ vài mm đến vài cm và có thể thay đổi theo thời gian
  • Thường chỉ xuất hiện ở một bên vú, nhưng cũng có thể gặp ở cả hai bên
  • Bề mặt trơn láng, giới hạn rõ
  • Mật độ chắc, cảm giác giống cao su khi sờ
Cảm giác đau Đa số bướu sợi tuyến không gây đau. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, người bệnh có thể cảm thấy căng tức nhẹ hoặc khó chịu vùng vú, đặc biệt là trước kỳ kinh nguyệt do ảnh hưởng của nội tiết tố. Cơn đau (nếu có) thường không kéo dài và không dữ dội. Thay đổi theo nội tiết Kích thước bướu sợi tuyến có thể biến đổi theo nồng độ hormone trong cơ thể. Khối u thường có xu hướng to lên trong thai kỳ hoặc giai đoạn estrogen tăng cao, và nhỏ lại sau mãn kinh. Đây là đặc điểm giúp phân biệt với một số bệnh lý ác tính khác. Khi nào cần chú ý? Mặc dù lành tính, người bệnh vẫn nên theo dõi sát và đi khám siêu âm tuyến vú khi có các dấu hiệu bất thường như:
  • Khối u phát triển nhanh trong thời gian ngắn
  • Đau nhiều hoặc kéo dài
  • Thay đổi hình dạng vú hoặc da vùng vú
  • Xuất hiện tiết dịch bất thường ở núm vú.

5. Biện pháp chẩn đoán bướu sợi tuyến ở vú.

Việc chẩn đoán bướu sợi tuyến cần được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa thông qua thăm khám lâm sàng kết hợp với các phương pháp chẩn đoán hình ảnh. Mục tiêu là xác định chính xác tính chất khối u, đồng thời loại trừ nguy cơ ung thư vú.

Khám lâm sàng

Bác sỹ sẽ sờ nắn để đánh giá các đặc điểm của khối u.

Tuy nhiên, chỉ dựa vào khám lâm sàng là chưa đủ để đưa ra kết luận chính xác, đặc biệt trong những trường hợp khối u có biểu hiện không điển hình.

Siêu âm tuyến vú

Siêu âm tuyến vú là phương pháp được ưu tiên hàng đầu, đặc biệt ở phụ nữ trẻ. Siêu âm tuyến vú dễ dàng nhận ra khối u là nang nước hay khối u đặc và phân tích tiếp các đặc điểm của khối này. Kỹ thuật này giúp đánh giá cấu trúc bên trong khối u, phân biệt u đặc hay u nang, đồng thời xác định kích thước và ranh giới tổn thương.

Hình ảnh bướu sợi tuyến trên siêu âm tuyến vú thường là khối giảm âm, bờ đều, hình bầu dục và trục song song với bề mặt da – những dấu hiệu gợi ý tính chất lành tính.

Nhũ ảnh (Mammography)

Cung cấp hình ảnh chi tiết về cấu trúc bên trong vú.

Chọc hút bằng kim nhỏ

Nếu nghi ngờ khối u hoặc chứa dịch gây đau trong trường hợp viêm vú và để xét nghiệm tế bào học.

Sinh thiết lõi u vú

Trong trường hợp nghi ngờ khối u không lành tính, bác sỹ sẽ lấy một mẫu mô nhỏ để phân tích dưới kính hiển vi và đánh giá tế bào học của khối u, phương pháp này chẩn đoán chính xác nhất.

Khi nào nên đi khám?

Người bệnh nên chủ động thăm khám sớm khi phát hiện các dấu hiệu sau:

  • Sờ thấy khối u ở vú, dù không đau
  • Khối u tăng kích thước nhanh
  • Có sự thay đổi bất thường ở da hoặc núm vú
  • Tiền sử trong gia đình có người bị bệnh lý về tuyến vú
Lời khuyên từ chuyên gia

Mặc dù bướu sợi tuyến là khối u lành tính, việc thăm khám và chẩn đoán sớm vẫn đóng vai trò rất quan trọng trong việc theo dõi và xử trí kịp thời. Thực hiện siêu âm vú định kỳ không chỉ giúp phát hiện sớm bướu sợi tuyến mà còn tầm soát hiệu quả các bệnh lý nguy hiểm khác của tuyến vú.

 Nếu bạn đang có dấu hiệu nghi ngờ hoặc muốn kiểm tra sức khỏe tuyến vú, hãy chủ động đi khám sớm để được tư vấn và chẩn đoán chính xác.

Xem thêm: Siêu Âm Tuyến Vú Là Gì? Vì Sao Phải Siêu Âm Tầm Soát Ung Thư Vú?

6. Kết luận.

Bướu sợi tuyến là một trong những khối u lành tính ở vú thường gặp, đặc biệt ở phụ nữ trẻ. Mặc dù không phải ung thư và hiếm khi gây nguy hiểm, nhưng bệnh vẫn cần được theo dõi đúng cách để tránh những biến đổi bất thường theo thời gian. Việc hiểu rõ nguyên nhân bướu sợi tuyến, nhận biết sớm triệu chứng bướu sợi tuyến và thực hiện chẩn đoán bướu sợi tuyến kịp thời sẽ giúp người bệnh chủ động bảo vệ sức khỏe của mình.

Trong thực tế, nhiều trường hợp bướu sợi tuyến không gây đau nên dễ bị bỏ qua. Tuy nhiên, việc thăm khám và siêu âm tuyến vú định kỳ đóng vai trò rất quan trọng trong việc phát hiện sớm và theo dõi tiến triển của khối u. Đặc biệt, khi có các dấu hiệu như khối u to nhanh, đau kéo dài hoặc thay đổi bất thường ở vú, người bệnh cần đi khám sớm để được đánh giá chính xác.

 Chủ động kiểm tra sức khỏe tuyến vú không chỉ giúp phát hiện bướu sợi tuyến mà còn là cách hiệu quả để tầm soát các bệnh lý nguy hiểm khác. Đừng chờ đến khi có triệu chứng rõ ràng – hãy duy trì thói quen thăm khám định kỳ để an tâm hơn về sức khỏe của bạn.

https://drhoasieuam.com/buou-soi-tuyen/?feed_id=555&_unique_id=69d7881699e86

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Siêu Âm Sản Phụ Khoa Là Gì? Tìm Hiểu Về Siêu Âm Sản Phụ Khoa.

Đa Polyp Túi Mật Là Bệnh Gì? Phương Pháp Chẩn Đoán

Siêu Âm Tĩnh Mạch Chi Dưới Là Gì? Khi Nào Cần Siêu Âm Tĩnh Mạch Chi Dưới